Một cuộc điện thoại lạ, một lời mời tham gia buổi khám sức khỏe miễn phí, hay một cuộc gọi video với giọng nói nghe như con cháu,… tất cả đều có thể là khởi đầu của một vụ lừa đảo tinh vi nhắm vào người cao tuổi. Đây không còn là nguy cơ hiếm gặp, mà đang trở thành vấn nạn được công an nhiều địa phương liên tục cảnh báo trong thời gian gần đây.
Trong bài viết này, Cây Cao Bóng Cả tổng hợp những hình thức lừa đảo tiền bạc phổ biến nhắm vào người cao tuổi. Hi vọng các ông bà và gia đình luôn cảnh giác, nhận diện sớm các chiêu trò lừa đảo tiền bạc người cao tuổi.
Lừa đảo tiền bạc người cao tuổi đang trở thành vấn nạn được công an nhiều địa phương liên tục cảnh báo trong thời gian gần đây.
Người cao tuổi đang trở thành nhóm đối tượng bị nhắm đến để lừa đảo nhiều nhất trong thời gian gần đây. Các đối tượng lợi dụng tâm lý lo lắng về sức khỏe, sự cả tin, việc ít tiếp cận công nghệ và mong muốn giữ gìn hạnh phúc gia đình của người cao tuổi, từ đó thực hiện nhiều thủ đoạn tinh vi, từ lừa đảo trực tiếp tại nhà đến qua điện thoại, mạng xã hội và không gian mạng. Bên cạnh đó, sự cô đơn và thiếu kết nối thường xuyên với gia đình cũng là một yếu tố khiến người cao tuổi dễ trở thành mục tiêu lừa đảo của những kẻ xấu.
Giả danh cơ quan nhà nước để lừa đảo tiền bạc người cao tuổi là hình thức phổ biến và được cảnh báo nhiều nhất. Nhiều đối tượng sử dụng số điện thoại lạ, tự xưng là cán bộ điện lực, bảo hiểm xã hội, thuế, địa chính hoặc ngân hàng, nhằm tạo dựng lòng tin để thực hiện hành vi lừa đảo.
Để tạo sự tin tưởng, các đối tượng thường đưa ra nhiều lý do như hỗ trợ tích hợp thẻ bảo hiểm y tế điện tử, cập nhật sổ đỏ điện tử, đồng bộ dữ liệu dân cư, hoặc kích hoạt tài khoản định danh điện tử. Khi đã chiếm được lòng tin, chúng yêu cầu người dân cung cấp số căn cước công dân, tài khoản ngân hàng, mã OTP, hình ảnh giấy tờ tùy thân hoặc thông tin đăng nhập ứng dụng ngân hàng. Có trường hợp còn yêu cầu nạn nhân cài đặt ứng dụng không rõ nguồn gốc, từ đó chiếm quyền kiểm soát điện thoại và đánh cắp tiền trong tài khoản.
Ở hình thức lừa đảo tiền bạc người cao tuổi này, các đối tượng gọi điện tự xưng là công an, viện kiểm sát hoặc tòa án, thông báo nạn nhân có liên quan đến các vụ án ma túy, rửa tiền hoặc lừa đảo. Để tăng tính thuyết phục, chúng có thể cho nhiều người cùng tham gia cuộc gọi, lần lượt đóng vai Bác sĩ, Công an hoặc Luật sư, nhằm tạo áp lực thời gian, khiến nạn nhân không kịp xác minh thông tin.
Đây là thủ đoạn đánh trực tiếp vào tình cảm gia đình. Các đối tượng gọi điện báo tin con hoặc cháu vừa gặp tai nạn, bị bắt giữ hoặc đang cấp cứu, cần tiền gấp để giải quyết. Vì lo lắng cho con cháu, nhiều người cao tuổi dễ mất bình tĩnh và chuyển tiền ngay mà chưa kịp xác minh.
Đáng lo ngại hơn, các đối tượng sử dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo và deepfake, thực hiện cuộc gọi video giả mạo hình ảnh, giọng nói của con cháu, dù hình ảnh thường mờ và âm thanh không rõ, để tạo lòng tin và yêu cầu hỗ trợ tài chính. Đây là hình thức lừa đảo mới, đòi hỏi các gia đình cần đặc biệt cảnh giác, vì công nghệ giả mạo ngày càng tinh vi hơn.
Các hình thức lừa đảo tiền bạc người cao tuổi bằng công nghệ deepfake đóng giả người thân ngày càng tinh vi.
Sức khoẻ là một trong những tử huyệt cảm xúc mà các đối tượng lừa đảo “giăng bẫy” đánh vào nỗi lo bệnh tật của người cao tuổi. Các đối tượng thường lợi dụng nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người cao tuổi để bán thực phẩm chức năng giả, hàng hóa không rõ nguồn gốc hoặc thổi phồng công dụng nhằm chiếm đoạt tài sản.
Các thủ đoạn phổ biến gồm tổ chức tặng quà, đo huyết áp, khám sức khỏe miễn phí rồi chào bán sản phẩm với giá cao. Có trường hợp gọi điện thông báo trúng thưởng hoặc được hỗ trợ thuốc miễn phí, nhưng yêu cầu đóng phí nhận hàng. Chúng còn quảng cáo thực phẩm chức năng có khả năng chữa khỏi bệnh mà không cần điều trị tại cơ sở y tế, đồng thời thuê người đóng giả khách hàng đã sử dụng hiệu quả để tạo niềm tin. Đối tượng nhắm đến thường là người cao tuổi sống một mình, để dễ tiếp cận và dụ dỗ.
Hình thức lừa đảo tiền bạc người cao tuổi này vô cùng tinh vi. Chúng dụ dỗ người cao tuổi tham gia đầu tư hoặc thông báo trúng thưởng giả. Dù kịch bản có thể thay đổi, tâm lý bị thao túng trong các vụ lừa đảo vẫn tập trung vào các yếu tố khẩn cấp, quyền lực, lợi ích và sợ hãi.
Những kẻ lừa đảo không nhất thiết phải xâm nhập trực tiếp vào thiết bị của nạn nhân, mà chỉ cần tác động để nạn nhân tự đưa ra một quyết định sai lầm, chẳng hạn tự chuyển tiền hoặc tự cung cấp thông tin cá nhân.
Ngoài những kiểu lừa đảo trên, các cơ quan chức năng cũng cảnh báo về thủ đoạn lừa đảo bất động sản núp bóng các dịch vụ du lịch, từ thiện và lễ tri ân, nhắm thẳng vào người cao tuổi. Các đối tượng lợi dụng lòng tin và mong muốn làm việc thiện, nghỉ dưỡng, thông qua các buổi văn nghệ để dẫn dụ người cao tuổi xuống tiền mua đất tại những dự án thiếu pháp lý.
Từ những chiêu trò lừa đảo tiền bạc người cao tuổi phổ biến, các cơ quan công an và báo chí đưa ra nhiều khuyến cáo chung, để phòng ngừa rủi ro lừa đảo ở người cao tuổi.
Mọi thủ tục hành chính thường được thực hiện trực tiếp tại cơ quan địa phương, không làm việc qua điện thoại.
Vai trò của con cháu giúp bảo vệ cha mẹ
Con cháu có thể giúp cha mẹ, ông bà phòng tránh lừa đảo bằng những việc làm cụ thể. Trước hết, nên chủ động cập nhật cho cha mẹ về các chiêu trò lừa đảo mới, thay vì nghĩ rằng các cụ đã biết hết hoặc sẽ không bị lừa. Việc trò chuyện cởi mở, không phán xét khi cha mẹ kể về một cuộc gọi lạ, cũng giúp các cụ dễ chia sẻ hơn khi gặp tình huống nghi ngờ.
Với những gia đình có cha mẹ sống một mình, việc duy trì liên lạc thường xuyên không chỉ giúp giảm cảm giác cô đơn, mà còn giúp con cháu kịp thời phát hiện nếu cha mẹ có dấu hiệu bị nhắm đến bởi các đối tượng lừa đảo, chẳng hạn đột nhiên hỏi về cách chuyển tiền hoặc nhắc đến một chương trình khuyến mãi lạ.
Lừa đảo tiền bạc người cao tuổi đang ngày càng tinh vi, từ giả danh cơ quan nhà nước, công an, đến đóng giả người thân bằng công nghệ deepfake, hay lợi dụng nỗi lo bệnh tật để bán hàng giả. Dù hình thức có thay đổi, các thủ đoạn này đều có điểm chung là tạo áp lực thời gian và đánh vào tâm lý lo lắng, cả tin của nạn nhân.
Sự cảnh giác của bản thân người cao tuổi, kết hợp với sự đồng hành thường xuyên từ con cháu, chính là lá chắn hiệu quả nhất trước những chiêu trò này. Khi có bất kỳ điều gì khiến các ông bà cảm thấy nghi ngờ hoặc bị thúc ép, hãy dừng lại, hỏi ý kiến người thân, và đừng ngần ngại báo cho cơ quan chức năng.
Lưu ý từ Cây Cao Bóng Cả: Bài viết mang tính tham khảo thông tin. Nếu nghi ngờ bản thân hoặc người thân đã bị lừa đảo, nên liên hệ ngay với cơ quan công an gần nhất để được hỗ trợ kịp thời.
