Tuổi già, với nhiều người là giai đoạn nghỉ ngơi sau những năm làm việc kiếm sống và lo cho con cái. Ai cũng mong tuổi già an nhàn. Nhưng rồi khi thực sự bước vào tuổi này, nhiều người mới cảm thấy hụt hẫng: nhàn rỗi nhưng cô đơn và trống trải.
Đây là những câu nói mà những người cao tuổi thường tâm sự với nhau. Họ cũng có những cuộc khủng hoảng thầm lặng khi bước sang giai đoạn mới của cuộc đời. Thật khó để chấp nhận những sự thật về sức khỏe tuổi già, bạn bè, người thân và khoảng trống về thời gian. Tuy nhiên, “sinh lão bệnh tử’ vốn là quy luật của cuộc sống. Dù là người cao tuổi hay con cháu trong nhà, hãy cứ bình tâm với cột mốc này! Tuổi già hạnh phúc không nhất thiết bắt đầu từ những điều lớn lao. Hãy bắt đầu từ những thói quen rất nhỏ lặp lại mỗi ngày. Đó là những buổi bình minh thức dậy có tiếng chim kêu, tiếng trẻ con cười nói, một người hàng xóm đến chơi, một vài cành cây cần tay người tỉa tót, hay một bữa cơm quây quần đủ cả gia đình. Hãy cùng Cây Cao Bóng Cả ngồi nghỉ một lát và kể về những thói quen nhỏ nhưng có thể khiến mỗi ngày là một niềm vui ở tuổi xế chiều.
Tuổi già hạnh phúc từ những thói quen nhỏ như một bữa cơm quây quần đủ cả gia đình
Ở tuổi già, thức dậy đúng giờ không còn là kỷ luật lao động nữa mà trở thành thước đo của nhịp sinh học ổn định. Nếu mỗi buổi sáng ông bà đều tỉnh giấc vào một giờ cố định với sự tỉnh táo và cơ thể không nhức mỏi, đó là một món quà. Hãy coi đó là động lực để khởi đầu một ngày mới. Khi mở mắt, người cao tuổi nên nằm yên vài phút, hít thở nhẹ nhàng, vận động các khớp tay chân rồi mới từ từ bước xuống giường. Một cốc nước ấm, vài động tác giãn cơ đơn giản hoặc vài phút ngồi bên cửa sổ cũng có thể khiến buổi sáng thư giãn hơn. Đừng vội cầm điện thoại và đọc hết những tin tức khiến lòng mình thêm lo lắng. Hãy thử bắt đầu ngày mới bằng một lời biết ơn: “Hôm nay ta lại có thêm một ngày an lành để tận hưởng cuộc sống.”
Nếu phải chọn một thói quen đơn giản mà người cao tuổi có thể duy trì lâu dài, đi bộ có lẽ là một trong những lựa chọn phù hợp nhất. Không cần phải đi thật nhanh hay tập luyện quá sức. Tùy tình trạng sức khỏe, người cao tuổi có thể đi bộ nhẹ nhàng quanh nhà, trong công viên hoặc một đoạn đường quen thuộc. Điều đáng quý của việc đi bộ không chỉ nằm ở vận động. Khi bước ra ngoài, con người được kết nối với thiên nhiên như ánh nắng, cây xanh, tiếng chim hót, gặp hàng xóm và trò chuyện cùng họ. Một cuộc đi bộ vì thế vừa giúp cơ thể vận động, vừa giúp tâm trí được “thở”.
Tất nhiên, với những người đang có bệnh lý hoặc vấn đề về xương khớp, tim mạch hay khả năng vận động, hãy điều chỉnh khả năng vận động phù hợp và hỏi chuyên viên y tế khi cần. Đừng nghĩ rằng phải tập thật nhiều mới có lợi cho sức khỏe. Một chút vận động mỗi ngày vẫn tốt hơn nhiều so với việc ngồi yên cả ngày vì nghĩ mình đã có tuổi.
Tuổi già hạnh phúc từ những thói quen nhỏ – đi bộ mỗi ngày
3. Ăn uống đủ và đều
Càng lớn tuổi, người cao tuổi càng hiểu rằng ăn ngon chưa chắc bằng ăn vừa đủ và đều đặn. Những bữa cơm gia đình với cơm, rau, trứng, cá,… có thể quý hơn rất nhiều những món ăn cầu kỳ hay đồ ăn chế biến sẵn. Điều quan trọng là giữ thói quen ăn uống đều đặn, đa dạng và phù hợp với tình trạng sức khỏe của mỗi người. Bên cạnh đó, ông bà cũng nên chú ý uống đủ nước, hạn chế việc ăn quá mặn, quá ngọt hoặc sử dụng quá nhiều thực phẩm chế biến sẵn.
Đặc biệt, bữa ăn gia đình có ý nghĩa tinh thần lớn đối với người cao tuổi bởi vì thời gian ở bên cạnh con cháu có thể đem lại gắn kết, và ông bà cảm thấy bớt cô đơn hơn. Người xưa có câu:“Giàu cơm ba bữa, khó cũng đỏ lửa ba lần”. Nghĩa là dù nghèo khó hay giàu sang, cũng cần có bữa cơm gia đình để mọi người được ngồi lại bên nhau. Nếp sống xưa là vậy, nhưng cuộc sống hiện đại hối hả quá. Vậy nên, những mong muốn giản dị của thế hệ ông bà lại thành những điều xa xỉ.
Khắp đất nước Việt Nam, từ vùng núi, nông thôn đến thành thị, người già thường chỉ nghĩ đơn giản rằng: “Già rồi thì về quê sống”, hoặc “Già rồi thì ở cùng con cháu”. Thực tế, không phải người già nào cũng có kế hoạch tuổi già hoặc có một sở thích hoặc đam mê để theo đuổi khi về già. Một phần, người già luôn tự nguyện đỡ đần con cháu làm việc nhà, trông trẻ nhỏ và làm gì đó để giết thời gian nhàn rỗi. Một phần, người già thích ra ngoài khám phá thế giới nhưng lại ngại tuổi cao sức yếu. Vì vậy, làm điều mình thích lúc về già đôi khi có rất ít lựa chọn. Dù vậy, rất mong con cháu đừng bao giờ bỏ qua cơ hội để ông bà hoặc bố mẹ cao tuổi tìm một thú vui mới và cổ vũ họ thật nhiều.
Một số thú vui tao nhã mà ông bà có thể trải nghiệm như nuôi cá cảnh, chăm cây cảnh, đọc sách, viết nhật ký, đi chùa, chơi cờ, hoặc tham gia các câu lạc bộ người cao tuổi ở địa phương. Nhiều thú vui không cần đầu tư nhiều tiền bạc, chỉ cần người già thấy họ có niềm vui và có một việc đáng để làm. Đó là một phần quan trọng của tuổi già hạnh phúc.
Con cháu hãy tạo cơ hội để ông bà hoặc bố mẹ cao tuổi tìm một thú vui mới và cổ vũ họ thật nhiều
Có một thứ càng có tuổi, người già càng cần, nhưng khó có thể tìm kiếm: đó là những cuộc trò chuyện, tâm sự. Khi con cái bận rộn, bạn bè mỗi người một nơi, những người trải qua thời thanh xuân cũng dần ít gặp nhau hơn. Vì thế, đừng chờ người khác gọi cho mình. Ông bà có thể chủ động gọi cho một người bạn cũ, hỏi thăm một người hàng xóm, hẹn nhau uống trà, cùng nhau đi bộ. Hoặc chỉ đơn giản là một câu chào hỏi: “Dạo này ông bà thế nào rồi?” Vậy là có nơi để ngồi, có chuyện để kể. Với người già, ký ức là mực loang trên giấy, thời gian sẽ dẫn làm phai mờ màu mực. Có lẽ, nếu không kể chuyện “ngày xưa”, “hồi ấy”, họ sợ rằng vào một ngày mình sẽ quên đi điều gì đó quan trọng và trong đầu không còn gì để kể nữa. Tuổi già đôi khi không đáng sợ vì có ít người bên cạnh, mà đáng sợ khi người cao tuổi ngừng chủ động kết nối với những người xung quanh.
Khi còn trẻ, một người có thể mất nhiều ngày vì một câu nói của người khác. Có những chuyện đã xảy ra từ nhiều năm trước nhưng thỉnh thoảng vẫn được nhắc lại trong lòng. Nhưng càng có tuổi, những chấp niệm như một nhà tù của tâm trí. Không phải vì những tổn thương ấy không còn quan trọng nữa. Mà bởi vì thời gian còn lại quý giá hơn việc tiếp tục mang theo những mất mát, day dứt trong lòng. Có những lời đã nói ra không thể rút lại. Vậy thì hãy để chúng nằm lại ở phía sau. Tha thứ cho người khác, đôi khi cũng là tha thứ cho chính mình. Tuổi già hạnh phúc không phải là cuộc đời không còn chuyện buồn. Đó là khi mọi người biết chuyện nào nên giữ, chuyện nào nên buông.
Tuổi già hạnh phúc không phải là cuộc đời không còn chuyện buồn. Đó là khi mọi người biết chuyện nào nên giữ, chuyện nào nên buông.
Hầu hết người cao tuổi gặp vấn đề với giấc ngủ. Người ta nói rằng người già ngủ ít và “ngủ được là tiên”. Nói vậy để biết rằng giấc ngủ có ý nghĩa quan trọng đối với người cao tuổi. Ông bà có thể dễ thức giấc hơn, ngủ không sâu hoặc tỉnh dậy sớm hơn trước. Vì vậy, thay vì quá lo lắng mỗi khi một đêm ngủ không ngon, ông bà hãy cố gắng xây dựng những thói quen tốt cho giấc ngủ: giữ giờ ngủ tương đối ổn định, hạn chế sử dụng thiết bị điện tử quá lâu trước khi ngủ, tạo không gian phòng ngủ yên tĩnh và tránh các thức uống chứa caffeine như trà, cà phê, nước uống có ga.
Nếu tình trạng mất ngủ kéo dài, ảnh hưởng rõ rệt đến sinh hoạt hoặc đi kèm những triệu chứng bất thường khác, ông bà không nên tự chịu đựng. Hãy tìm đến cơ sở y tế để được đánh giá nguyên nhân. Với tinh thần, hãy cho mình một khoảng lặng trước khi đi ngủ. Có thể là vài phút hít thở sâu, một bản nhạc nhẹ, một cuốn sách hay, hay đơn giản là nhớ lại một vài điều tốt đẹp đã xảy ra trong ngày. Những điều rất nhỏ ấy, đôi khi sẽ làm cuộc sống tuổi già trở nên hạnh phúc hơn.
Làm cha mẹ và ông bà, mọi người đều mong lo cho con cháu trước rồi mới nghĩ đến bản thân mình. Điều đó thật đáng quý. Nhưng yêu thương không có nghĩa là ông bà phải sống thay cuộc đời của con. Con cái có gia đình riêng, công việc riêng và những lựa chọn riêng. Ông bà có thể góp ý khi cần, nhưng cũng nên tôn trọng quyết định của con trẻ. Thay vì hàng ngày lo lắng xem con cháu đang làm gì, ông bà hãy dành một phần thời gian để chăm sóc bản thân, hoặc đi du lịch trải nghiệm. Một người ông, người bà khỏe mạnh, vui vẻ, có cuộc sống riêng và tinh thần tích cực cũng chính là một món quà dành cho con cháu. Đừng biến tình yêu thành sự lo lắng quá mức. Đừng biến sự quan tâm thành việc kiểm soát, và cũng đừng nghĩ rằng mình chỉ có giá trị khi con cháu cần đến. Ông bà có quyền sống một cuộc đời của riêng mình khi bước vào tuổi xế chiều.
Một người ông, người bà khỏe mạnh, vui vẻ, có cuộc sống riêng và tinh thần tích cực cũng chính là một món quà dành cho con cháu.
Có lẽ đến một độ tuổi nhất định, người từng trải sẽ nhận ra rằng những điều khiến mình vui nhất thường không đắt tiền. Đó có thể đơn giản là một buổi sáng có nắng, một bữa cơm quây quần bên những người thân yêu, một người bạn ghé chơi, một cuộc điện thoại từ con cháu, một chậu hoa vừa nở, một giấc ngủ ngon, một cơ thể hôm nay cảm thấy nhẹ nhõm hơn hôm qua. Hạnh phúc ở tuổi già không nhất thiết phải là đi du lịch thật xa, hay sở hữu thật nhiều tiền bạc. Đôi khi, hạnh phúc là khả năng nhìn thấy giá trị trong những điều bình thường. Và có lẽ đó cũng là một trong những bài học đẹp nhất mà tuổi tác trao cho con người.
Nhiều người thường sợ tuổi già vì nghĩ đến những thay đổi của cơ thể, những cơn đau nhức, mái tóc bạc, sức khỏe không còn như trước. Nhưng tuổi tác vốn là điều không ai có thể tránh khỏi. Điều ông bà có thể lựa chọn là cách mình bước qua những năm tháng ấy.
Khi còn trẻ, hầu hết mọi người thường chạy theo rất nhiều thứ: tiền bạc, công việc, danh vọng, trách nhiệm với gia đình. Đến khi có tuổi, những điều từng khiến chúng ta bận tâm dần thay đổi. Lúc này, sức khỏe, sự bình an trong tâm hồn và những mối quan hệ chân thành lại trở nên quý giá hơn bao giờ hết.
Tuổi già không đáng sợ khi biết cách sống cùng
Bởi vậy, thay vì tiếc nuối rằng “ngày trước mình khỏe hơn”, ông bà có thể tự hỏi: “Hôm nay mình có thể làm gì để ngày mai khỏe hơn một chút?” Thay vì buồn vì con cái không còn ở bên mỗi ngày, ông bà có thể chủ động gọi điện, nhắn tin, cùng con cháu ăn một bữa cơm khi có thể. Thay vì ngồi yên vì nghĩ “già rồi còn làm được gì”, người cao tuổi có thể bắt đầu từ một việc nhỏ: tưới cây, chăm hoa, đọc vài trang sách, đi bộ quanh khu phố hoặc học một điều mới.
Đây cũng chính là thông điệp mà Cây Cao Bóng Cả chia sẻ với những người cao tuổi đề xây dựng một tuổi già hạnh phúc, không phải bằng việc níu giữ tuổi trẻ, mà bằng cách học cách cóp nhặt và trân quý từng niềm vui nhỏ bé mỗi ngày.
Tuổi già không phải là đoạn cuối của cuộc đời. Đó là một chương mới, nơi người già có thể sống chậm hơn, hiểu mình hơn và biết trân trọng những điều thật sự quan trọng. Và nếu mỗi ngày chúng ta biết làm một vài điều nhỏ để cơ thể khỏe hơn, tâm trí nhẹ hơn, đó chính là cách tận hưởng tuổi già hạnh phúc. Bởi sau cùng, hạnh phúc không nằm ở việc chúng ta đã sống bao nhiêu năm, mà nằm ở việc trong những năm tháng ấy, chúng ta đã sống như thế nào.
