Nhà em có vại cà đồng,
Có ao rau muống, có đầy chĩnh tương.
Dẫu không mỹ vị cao lương,
Trên thờ cha mẹ, dưới nhường anh em.
Câu ca dao xưa nói về bữa cơm quê mộc mạc nhưng thắm thiết tình cảm gia đình anh em. Dẫu cuộc sống thời ông bà còn nhiều thiếu thốn, nhưng “một nhà vui vẻ êm đềm, đói no trong cảnh không thèm lụy ai.” Đây cũng là quan niệm sống vui, sống hoà thuận mà ông bà vun đắp cho gia đình.
Ngày nay, nhiều người con, khi nghĩ đến việc báo hiếu cha mẹ, thường nghĩ ngay đến một món quà đắt tiền, một chuyến du lịch xa, hay một khoản tiền biếu vào dịp lễ Tết. Nhưng nếu hỏi thật lòng nhiều ông bà, điều họ mong nhất đôi khi chỉ đơn giản là một bữa cơm gia đình có đủ mặt con cháu, được ngồi ăn cùng nhau, được nghe tiếng nói cười rộn ràng quanh mâm cơm. Khi các mối quan hệ xã hội của người cao tuổi dần nhỏ hẹp, nhu cầu về vật chất và của cải không còn quan trọng như trước nữa, gia đình chính là nơi mang đến bình yên và hạnh phúc cho người cao tuổi. Hi vọng bài viết này từ Cây Cao Bóng Cả đem đến cho bạn đọc một khoảng lặng bình yên và trân quý những khoảnh khắc được ở bên cha mẹ mỗi ngày.
Đôi khi điều cha mẹ mong muốn nhất chỉ đơn giản là một bữa cơm gia đình đông đủ mặt con cháu, nghe tiếng nói cười rộn ràng quanh mâm cơm.
Chia sẻ về những ký ức gia đình từ mâm cơm, bác Thảo (55 tuổi, Ba Vì, Hà Nội) kể rằng: ngày xưa chỉ ngồi ăn cơm thôi tôi đã học được bao điều bổ ích từ lời bố kể. Ví như vào một ngày bữa cơm có con cá chuối kho mặn với quả chuối xanh và khế chua thôi, bố tôi hỏi tôi có biết câu nói “cá chuối đắm đuối vì con” có nghĩa là gì không? Tôi không biết và cụ giải thích do cá chuối mẹ có tập tính nuôi con. Những đàn rồng rồng màu đỏ bơi trên trên mặt nước chính là con của chúng. Cá chuối mẹ luôn theo sát đàn con non để bảo vệ. Khi thấy nguy hiểm, cá chuối há miệng để con chui vào trong ẩn trốn. Nhiều cá chuối mẹ còn nhảy lên bờ nằm làm mồi nhử, chờ kiến đến bâu và bám vào nhớt trên da. Sau đó, nó nhảy xuống nước, và kiến bám vào da trở thành thức ăn cho cá con. Câu chuyện nhỏ vậy thôi, mà tôi nhớ mãi đến tận bây giờ. Chuyện của con cá cũng là ẩn dụ về hi sinh mà cha mẹ dành cho con cái. Bữa cơm không chỉ là nơi ngồi ăn cho no bụng nữa, bữa cơm là tình cảm gia đình đáng quý lắm.
Câu chuyện của bác Thảo chỉ là một phần trong ký ức tuổi thơ của người Việt Nam về bữa cơm gia đình. Những câu chuyện và bài học về tình cảm gia đình quý hơn rất nhiều tiền bạc và không thể mua bằng tiền bạc, bác Thảo cho biết thêm.
Kể về chuyện ông bà ngày xưa, bác Tài (52 tuổi, Nghệ An) kể: Lúc còn trẻ tôi đi học trường cao đẳng nghệ thuật trên thành phố, nhưng sau đó nhà không có tiền tôi phải nghỉ học, về quê lấy vợ và đi buôn. Người ta đi buôn đỗ tương đong bằng ống bơ 1 cân, tôi dùng ống bơ 8 lạng, rồi lỗ chổng vó. Tôi buồn lắm, cả nhà cũng biết chuyện nhưng không ai trách vì cả nhà đã có ai đi buôn bao giờ đâu mà biết và nhắc. Đợt đó, ngồi ăn cơm bố mẹ tôi kể nhiều chuyện vui động viên tôi, gắp thức ăn vào bát rồi bảo, làm mệt thì phải ăn nhiều vào. Bà xã lúc đó đang bầu đứa con cả đầu lòng của chúng tôi, tôi cũng bị áp lực vì là kinh tế chính của gia đình nữa. Bà nhà bảo tôi rằng không làm cái này thì làm cái khác. Đi buôn lỗ lãi là chuyện bình thường. Vậy là cũng từ những lúc cả nhà ngồi ăn cơm nói chuyện như vậy, tôi mới thấy tình cảm gia đình là quý lắm. Họ không cho mình tiền bạc để làm vốn hay gỡ lỗ, nhưng tiếp cho mình động lực để không từ bỏ nỗ lực và ước mơ.
Mỗi lần về thăm ông bà, chị Liên lại nghe thấy câu quen thuộc từ ông bà: “về chơi là được rồi, mua làm gì lắm thế.” Đó thực sự là mong muốn trong lòng của cha mẹ già, không phải lời nói khách sáo. Người cao tuổi sống đơn giản, ăn ít, nhiều thời gian, thiếu người trò chuyện. Điều họ mong muốn là sự quan tâm của con cháu hàng ngày, kể chuyện ngày xưa cho các cháu nghe, trồng cây hái quả chờ cháu về ăn, hay đi lại nhẹ nhàng giúp việc vặt cho con cháu.
Những món ăn đắt tiền có thể không hợp khẩu vị của cha mẹ. Những chuyến đi du lịch xa thú vị nhưng ông bà lại e ngại về sức khỏe. Vậy nên, sum vầy bên con cháu, ăn bữa cơm gia đình tự nấu thực sự là món quà quý giá nhất với cha mẹ.
Sum vầy bên con cháu, ăn bữa cơm gia đình tự nấu thực sự là món quà quý giá nhất với cha mẹ.
“Bà tôi đã mất năm 96 tuổi, đến nay đã 3 năm nhưng đến bây giờ tôi vẫn nhớ lời dạy của bà trên mâm cơm. Lúc đó, tôi và em gái đang cãi nhau. Bực mình quá, tôi mắng em là “đồ mất dậy”. Thực sự, lúc đó tôi mới học tiểu học, còn rất nhỏ nên tôi chỉ học bắt chước người lớn khi mắng trẻ con. Nghe thấy vậy, bố mẹ tôi chưa kịp nói gì, bà ngừng đũa và nói với 2 chị em tôi rằng: Chị em không được chửi nhau là “mất dậy’. Hai đứa cùng mẹ đẻ ra, chị chửi em mất dậy là tự chửi mẹ mình không dạy được con à. Lần sau không nói như vậy nữa nhá. Nhớ chưa? Tôi ngồi nghe rồi gật đầu vâng dạ, im lìm. Bà sau đó, gắp cho mỗi đứa một miếng thịt vào bát để chị em làm lành. Thế là bữa cơm lại tiếp tục như chưa có chuyện gì xảy ra. Chuyện đã lâu, nhưng bây giờ tôi vẫn nhớ lời bà dạy.
Câu chuyện bên trên từ chị Hương chia sẻ với Cây Cao Bóng Cả. Có thể thấy, bữa ăn gia đình mang đến những bài học đầu tiên trong cuộc đời. Ông bà, cha mẹ chính là những người giáo dưỡng con cháu như những người gieo trồng và chăm sóc hạt mầm.
Bữa ăn gia đình mang đến những bài học đầu tiên trong cuộc đời của mỗi người con.
Trong cuộc sống hiện đại, nhiều người ưu tiên công việc, các mối quan hệ rộng lớn, và thường không có mặt tại bữa cơm gia đình hằng ngày. Thay vào đó họ phải có mặt tại các bữa ăn tiếp đón khách hàng hoặc về nhà khuya. Có thể, đó là phần trách nhiệm công việc mà họ phải gánh vác. Tương tự với các thành viên khác trong gia đình: Con cái cũng mong muốn được ngồi ăn cơm cùng cha mẹ; người vợ cũng mong muốn có chồng ngồi bên; con nhỏ không phải ăn trước để đi học thêm; người già không phải ngồi ăn cơm một mình và không có ai trò chuyện.
Thật khó để cân bằng cuộc sống ngay bên mâm cơm gia đình. Tuy nhiên, khi cả nhà đều thấu hiểu giá trị của bữa cơm gia đình và trân quý khoảnh khắc được ngồi bên nhau, biết đủ là vui vầy. Hạnh phúc của người già thường được gom góp như vậy.
Khi cả nhà đều thấu hiểu giá trị của bữa cơm gia đình và trân quý khoảnh khắc được ngồi bên nhau, biết đủ là vui vầy.
Không cần phải chờ đến dịp lễ tết hay sự kiện đặc biệt, các gia đình có thể biến bữa cơm hằng ngày thành một món quà ý nghĩa dành cho cha mẹ, ông bà, bằng những cách rất đơn giản.
Sắp xếp ít nhất một bữa cơm chung mỗi tuần. Nếu không thể ăn chung mỗi ngày vì công việc bận rộn, các thành viên hãy cố gắng duy trì một bữa cố định, ví dụ như vào tối cuối tuần, khi cả nhà có mặt đông đủ.
Cùng nhau chuẩn bị bữa ăn. Cùng nấu nướng, nhặt rau, bày biện mâm cơm cũng là một cách gắn kết tình cảm gia đình.
Tắt điện thoại, dành trọn thời gian cho bữa ăn. Nếu không có các việc quan trọng phải dùng điện thoại, bữa cơm gia đình nên để điện thoại ở xa bàn ăn hoặc mâm cơm.
Hỏi cha mẹ về những chuyện ngày xưa. Những ký ức về bữa cơm xưa thường chứa đựng nhiều bài học quý giá mà con cháu nên được nghe kể lại. Với cha mẹ, kể chuyện cho con cháu nghe là niềm vui, lưu giữ kỉ niệm và truyền đạt kinh nghiệm sống.
Nấu món cha mẹ thích, dù đơn giản. Đôi khi, một món ăn quen thuộc, gắn với kỷ niệm xưa, có thể khiến cha mẹ vui hơn ăn những món đắt đỏ và cầu kỳ.
Với nhiều gia đình hiện đại và con cái xa nhà, bữa cơm gia đình đông đủ anh em, con cháu thực sự là món quà và niềm vui quý giá nhất. Hi vọng bài viết từ tổng hợp và góc nhìn của Cây Cao Bóng Cả mang đến những chia sẻ hữu ích giúp các gia đình soi chiếu vào cuộc sống của mình.
