Nhà đất thường là tài sản lớn nhất mà nhiều ông bà tích góp được sau cả đời làm việc. Nhưng cũng chính vì giá trị lớn, đây là mục tiêu ưa thích của những kẻ lừa đảo. Nhiều vụ việc được báo chí đưa tin cho thấy, chỉ một chữ ký thiếu cẩn trọng cũng có thể khiến người cao tuổi mất trắng tài sản dành dụm cả đời. Bài viết tổng hợp 5 lưu ý quan trọng khi ký giấy tờ nhà đất từ Cây Cao Bóng Cả. Hi vọng các ông bà và gia đình nhận diện sớm rủi ro và bảo vệ tài sản an toàn.
Người lớn tuổi cần thận trọng trước khi ký giấy tờ nhà đất quan trọng.
Về mặt pháp lý, hợp đồng ủy quyền là công cụ pháp lý hữu ích khi chủ sở hữu không thể trực tiếp có mặt, nhưng cũng chứa đựng rủi ro rất cao và thường bị lạm dụng để che giấu các giao dịch khác. Nhiều người cao tuổi vẫn lầm tưởng rằng ký giấy uỷ quyền chỉ là thủ tục “làm tin”. Thực tế, bên nhận ủy quyền có thể lợi dụng văn bản để bán đất, khiến chủ sở hữu mất tài sản và vướng vào kiện tụng phức tạp.
Nhiều người lớn tuổi, vì tin tưởng người quen hoặc muốn giúp con cháu nhanh gọn thủ tục, đã ký giấy tờ nhà đất với phạm vi ủy quyền rất rộng mà không đọc kỹ nội dung trong giấy uỷ quyền.
Hiện nay, có rất nhiều vụ lừa đảo bất động sản sản núp bóng văn nghệ, từ thiện và lễ tri ân, nhắm thẳng vào người cao tuổi. Nhiều đối tượng lợi dụng lòng tin và mong muốn làm việc thiện của người dân. Thông qua các buổi văn nghệ hay chương trình từ thiện, chúng dẫn dụ người cao tuổi ký giấy tờ nhà đất, xuống tiền mua đất tại những dự án thiếu pháp lý, thậm chí là dự án không có thật.
Trong mắt những kẻ lừa đảo, người lớn tuổi thường sở hữu khoản tiết kiệm tích lũy qua nhiều năm, ít tiếp cận thông tin pháp lý phức tạp và dễ bị tác động bởi yếu tố tình cảm. Không khí văn nghệ, hình ảnh làm từ thiện và lời hứa “an cư lạc nghiệp” hoặc hỗ trợ con cháu khiến nhiều người quyết định nhanh chóng mà bỏ qua bước kiểm tra hồ sơ.
Tình trạng giả mạo công chứng nhà đất hiện nay đang diễn ra rất tinh vi. Kẻ gian đa số sử dụng thủ đoạn tráo sổ đỏ giả để lấy sổ đỏ thật, sau đó làm giả giấy tờ tùy thân để mạo danh chủ sở hữu, rồi mang tài sản đi sang nhượng hoặc thế chấp vay tiền.
Điều này cho thấy vai trò quan trọng của việc thận trọng kiểm tra thông tin pháp lý của giấy tờ và chỉ thực hiện giao dịch tại các tổ chức công chứng uy tín, nơi có trách nhiệm kiểm tra năng lực hành vi của các bên và tính hợp pháp của giấy tờ.
Thận trọng kiểm tra thông tin pháp lý của giấy tờ và chỉ thực hiện giao dịch tại các tổ chức công chứng uy tín.
Đây là hình thức lừa đảo mới, lợi dụng quá trình số hóa dữ liệu đất đai. Các đối tượng lừa đảo thường có kịch bản gọi điện, nhắn tin tự xưng là cán bộ Ủy ban nhân dân, Văn phòng đăng ký đất đai hoặc cơ quan Công an, yêu cầu người dân chụp ảnh, gửi bản gốc hoặc cung cấp thông tin trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Chúng cũng gửi đường link, mã QR giả mạo để yêu cầu “cập nhật thông tin đất đai” hoặc “xác thực hồ sơ”, từ đó chiếm đoạt thông tin cá nhân.
Cần biết rằng các cơ quan nhà nước không yêu cầu người dân chuyển tiền hay cung cấp thông tin nhạy cảm qua điện thoại, tin nhắn hoặc đường link lạ. Mọi thủ tục liên quan đến đất đai đều cần thực hiện trực tiếp tại cơ quan có thẩm quyền. Bên cạnh đó, ký giấy tờ nhà đất là việc làm quan trọng, cha mẹ nên tham khảo ý kiến của các con thay vì tự ý quyết định.
Bên cạnh những lưu ý quan trọng trên, còn một khía cạnh khác về tình trạng sức khỏe và tinh thần khi ký giấy tờ nhà đất. Theo quy định tại Luật Công chứng, văn bản công chứng phải đảm bảo tính tự nguyện và minh mẫn của người tham gia giao dịch, không bị lừa dối hoặc cưỡng ép. Công chứng viên có thể từ chối công chứng nếu thấy người cao tuổi không hiểu nội dung văn bản, có người thân đi kèm nhưng nói thay hoàn toàn, hoặc người cao tuổi biểu hiện mệt mỏi, không giao tiếp rõ ràng.
Điều này có nghĩa là, nếu một cụ ông hoặc cụ bà bị sức ép từ người thân để ký một văn bản mà bản thân chưa thực sự hiểu rõ hoặc không hoàn toàn tự nguyện, giao dịch đó có nguy cơ bị coi là vô hiệu sau này. Nhưng đồng thời, đây cũng là kẽ hở mà một số người lợi dụng để đưa cha mẹ già đi ký giấy tờ khi các cụ không còn đủ minh mẫn để tự bảo vệ quyền lợi của chính mình.
Từ những trường hợp đáng lưu ý trên, các ông bà và các gia đình có thể tham khảo một số nguyên tắc sau để phòng tránh rủi ro như sau:
Người cao tuổi nên có người thân tin cậy cùng tham gia khi ký các giấy tờ quan trọng.
Con cháu có thể giúp cha mẹ, ông bà phòng tránh rủi ro bằng những việc rất cụ thể. Trước hết, nên chủ động trò chuyện với cha mẹ về các chiêu trò lừa đảo phổ biến hiện nay, thay vì nghĩ rằng các cụ đã biết hết. Bên cạnh đó, nếu có thể, con cháu nên cùng tham gia khi cha mẹ thực hiện các giao dịch quan trọng liên quan đến nhà đất, để có thêm một người cùng xem xét kỹ hợp đồng.
Với những gia đình có cha mẹ ở xa, một cuộc gọi định kỳ hỏi thăm, kết hợp nhắc nhở về việc cảnh giác trước các cuộc gọi lạ, cũng là cách thiết thực để bảo vệ tài sản của cha mẹ mà không cần phải kiểm soát quá mức.
Nhà đất là thành quả của cả một đời lao động của cha mẹ. Việc bảo vệ tài sản này xứng đáng được quan tâm đúng mức. Hi vọng bài viết đem đến những thông tin hữu ích cho các ông bà và gia đình liên quan đến ký giấy tờ nhà đất hay bất kỳ loại giấy tờ uỷ quyền, nhược quyền và mua bán bất động sản nào.
Lưu ý từ Cây Cao Bóng Cả: Bài viết mang tính tham khảo thông tin. Với các giao dịch nhà đất cụ thể, gia đình nên tham khảo ý kiến luật sư hoặc công chứng viên để được tư vấn phù hợp.
